W tim dzélu mdze cos z przëszłoscë. To blós jinfòrmacëjë z czilu wôżnëch dlô Słowiónów placów ë czasów. Pòza tim chcã zamieszczac tuwò wiadła ò historeje nowòżëtny, kò më téż jesmë Słowiónama, wiãc mòżna pisac ò wegróny Serbii w bali rãczny w mésterstwach swiata, ë to téż mdze ò Słowiónach:) Le co do tegò przemióru, to taczé wiiadła mdą w dzélu “Słowiónskô dzysô”.

Słowiónie- nôlëczniészé strzód lëdów jindoeùropejsczich jãzekòwé karno. Dzeli sã na nôrôdë
a) zôpôdôsłowiansczé

-Pòlôchòwie
-Czechòwie
-Słowacë
-Kaszëbi
-Slązôcë
-Serbołużëczanie

ë wëmarłë:

-Wielëcë

-Òbòdrzycë

-Serbòwie pòłabscë

b)pòrénkòwòsłowiansczé

-Ruskòwie

-Biôłôruskòwie

-Ùkrajińcë

-Łekmòwie

c)pôłniowòsłowiansczé

-Bòsniónowie

-Bùłgarowie

-Chòrbatowie

-Czôrnôgórcowie

-Macedonowie

-Serbòwie

Cãżkò je jednakò stwierdzëc, czedë Słowiónowie przeszlë na zemie westrzódny Eùropë. Wedle teòreji aùtochtoniczny, miało to swój môl nawetk przed naszą erą, jô równak trzimôm sã barżi pòwszéchnégò pòzdrzatkù, jaczi ùznôwô, że naszi przodkòwie pòjawilë sã tuwò kòl VI stalata n.e. Jich pratatczëzną bëła pòrénkòwò Eùropa, dokładnô dzysdniowò Ùkrajna.

Nimò tak môłi ë niegwësni wiedzë (jednë kroniczi zaprzecziwają drëdżim) nôbleższi prôwdze wedôwô sã fakt, że lëd ten zawãdrowôł z terenów lesnych (jine lëdë szłe ze stepów) na zemie przódë zamieszkałë przez Miemców ë jine plemniona germansczé jaczis czas pò ùpôdkù Rzimù.

Germanowie pò zniszczenim Imperium jaż pchalë sã, żbë rozkradac to, co jesz w Rzimsczich gardach òstało. Czej wszëtce szle na zôpôd, na zemiach dzysdniowi Pòlsczi, Czëchów, Słowacëji ë pòrénkòwëch Miemców òsta luka, pùsti plachc, jaczi jaż proszëł, żbë na nim zamieszkac. Słowiónowie, miast jak jiny bawic sã w bùdowanié swòji mòcë na gruzach stôrégò imperium, chùtkò wzãlë swòje hôczi ë, że to tak brzedkò nazwã – rozmnożelë sã jak trusë. Dozérale zemi, jaką jim belny kawel dôł. Nie pchalë sã do kòrita zwónégò Rzim, le spòkójno òbrobialë zemiã, żbë miec swój chléb. Mòżë wôrt je wzyc òd naszëch starków przëmiôr?

Wôrt je wspòmniec téż ò zaczątkù państwòwòscë na zemiach słwiónsczich. Do tegò mùszimë pòznac jednégò fankòńczëka.

Samon (?-660r)- béł frankòńsczim kùpcã. Òn, jak pisze kronika Fedegara (dolm. z pòl j.) “…pòcygnął za sobą wielu jesz kùpców ë pòdążëł dlô hańdlu do Sklawów (Słowiónów), zwónëch Winedama. Sklawòwie ju zaczãle sã bùńtowac procëm Awarom, zwónëm Hunnama ë jich królowi gaganowi. Winedowie bëlë òd dôwna pastuchama Hunnów, tak, że czej Hunnowie zbrojno napadle na jaczi lëd, to Hunnowie stalë całim wòjskã przed òbòzã a (blós) Winidowie sã biôtkòwalë, jeżlë przecheliłô sã w jich starnã, tej Hunnowie rzucalë sã, żbë grabic, czej zôs Winidowie pònoszëlë klãskã, pòdjimòwalë biôtkã na nowò (…) wspiarti sëłama Hunnów. Hunnowie co rokù przechôdalë na zëmã do Sklawinów, brëlë do łoża białczi Sklawów ë jich córczi, a pòza wszëtczima jinyma ùdrãczëniama Sklawòwie płacëlë Hunnom daninë.”

Nick tej dzëwnégò, że Słowiónie (Sklawòwie) sã procëm Hunnom bùńtowalë. Samon, jakno hańdlôrz, przewòżëł Słowiónom frankòńską broń. Nie wiemë, czë to przetrôfk, cze swiądné dzejanié, le òb czas biôtczi z Hunnama Samon béł razã z òfiarama – Sklawama. Òkôzało sã, że jakno strateg ten kùpc sprawdzô sã doskònale. Czedë ùdało sã pòkònac Awarów (Hunnów) Samon dobëł chùtkò władzã. Widzôł sã wpłęwòwim Słowiónom ë òstôł pierszim władcą Słowión, czegò bë na gwës nie zaznôł na feùdalnym zôpôdze, jaknô kùpc.

Reasumùjącë- Samon béł człowiekã, jednym z wielu w całi historëji, chterën letkò zrobił “karierã”. W żëcym mù sã ùdało- miôł 12 białków, 22 sënów ë 15 córek. Nié mòżna gò za to kritikòwac. Jegò zasłudżi dlô tegò pòdbitégò bez dzëczich Awarów lëdu są wialdżé.

Państwò Samona òbjãło zemie Mòrawów, Czech, dzélu Madżarsczi ë Serbów, wpłëwë sygac mògłe nawetk Sląska.